Wczesnowiosenny poranek na placu montażowym bywa chłodny i wietrzny, ale już w południe słońce sprawia, że gruba kurtka zimowa zaczyna przeszkadzać. W takich przejściowych warunkach trudno trafić z ubiorem, bo zbyt lekka bluza nie chroni przed wiatrem, a ocieplana kurtka powoduje przegrzanie przy każdym wysiłku. Kurtka softshell powstała właśnie z myślą o takich sytuacjach, łącząc ochronę przed wiatrem i lekkim deszczem z elastycznością i oddychalnością. W tym artykule wyjaśniamy, z czego składa się materiał softshell, co oznaczają parametry podawane na metkach, czym ta odzież różni się od innych kurtek i gdzie kończą się jej możliwości.
Co kryje się pod nazwą softshell
Nazwa pochodzi z angielskiego i oznacza dosłownie „miękką skorupę”, w odróżnieniu od twardej, sztywnej kurtki przeciwdeszczowej określanej jako hardshell. Softshell to materiał laminowany, czyli złożony z kilku połączonych ze sobą warstw. W typowej odzieży tego rodzaju wyróżnia się trzy elementy:
- warstwę zewnętrzną z tkaniny poliestrowej, często z dodatkiem elastanu, pokrytą impregnatem odpychającym wodę;
- membranę, najczęściej poliuretanową, która ogranicza przenikanie wiatru i wody, a jednocześnie przepuszcza parę wodną;
- warstwę wewnętrzną z mikropolaru, która daje przyjemny kontakt ze skórą i zatrzymuje część ciepła.
Dzięki takiej budowie softshell łączy cechy kilku ubrań jednocześnie. Chroni przed wiatrem podobnie jak wiatrówka, grzeje jak cienki polar i odpycha lekki deszcz. Jest przy tym elastyczny, co przy pracy fizycznej ma duże znaczenie. Największą zaletą softshellu jest odporność na wiatr połączona z oddychalnością, bo właśnie wiatr najszybciej wychładza organizm w chłodne, ale nie mroźne dni.
Parametry na metce – słup wody, oddychalność i gramatura
Przy odzieży z membraną producenci podają zwykle kilka liczb, które pozwalają porównać różne modele. Ich znaczenie nie zawsze jest oczywiste, dlatego warto je krótko omówić.
Wodoodporność wyraża się wysokością słupa wody w milimetrach. Określa ona, jakie ciśnienie wody materiał wytrzyma, zanim zacznie przeciekać. W odzieży softshell spotyka się zwykle wartości od kilku do kilkunastu tysięcy milimetrów. Oddychalność podaje się najczęściej w gramach pary wodnej, która przenika przez metr kwadratowy materiału w ciągu doby. Im wyższa liczba, tym łatwiej pot odparowuje na zewnątrz. Trzecim parametrem jest gramatura, czyli masa metra kwadratowego materiału, która daje orientacyjne pojęcie o jego grubości i cieple.
Te liczby pomagają porównywać kurtki, ale nie mówią wszystkiego. Producenci stosują różne metody badań, więc wyniki dwóch firm nie zawsze są bezpośrednio porównywalne. Duże znaczenie ma też konstrukcja kurtki, a zwłaszcza to, czy szwy są podklejone taśmą, bo przez nieuszczelnione przeszycia woda może przedostać się do środka nawet przy wysokim słupie wody.
Softshell na tle innych kurtek
Softshell nie zastępuje wszystkich rodzajów odzieży wierzchniej, ale zajmuje wśród nich konkretne miejsce. Zestawienie najczęściej porównywanych kurtek pokazuje, w czym każda z nich jest mocna, a gdzie ustępuje innym.
| Rodzaj kurtki | Mocne strony | Ograniczenia |
|---|---|---|
| Softshell | odporność na wiatr, elastyczność, dobra oddychalność | ograniczona ochrona przed ulewą i silnym mrozem |
| Hardshell (przeciwdeszczowa z membraną) | wysoka wodoodporność, podklejone szwy | sztywniejsza, słabiej grzeje, szeleszcząca tkanina |
| Polar | ciepło, miękkość, niska waga | przewiewa na wietrze, chłonie wodę |
| Kurtka ocieplana | bardzo dobre ciepło na mrozie | większa objętość, przegrzewanie przy wysiłku |
W praktyce softshell najlepiej sprawdza się wiosną i jesienią, przy temperaturach od kilku do kilkunastu stopni, a zimą często pełni rolę warstwy środkowej pod grubszą kurtką. Wiele osób docenia też jego uniwersalność, bo ten sam model można nosić w pracy, podczas dojazdów i w czasie wolnym.
Elementy typowe dla wersji roboczych
Softshell turystyczny i jego odpowiednik do pracy wyglądają podobnie, ale różnią się szczegółami. Kurtka robocza softshell musi wytrzymać kontakt z narzędziami, materiałami i częste pranie, a do tego mieścić rzeczy potrzebne na stanowisku. W wersjach przeznaczonych do pracy często pojawiają się takie rozwiązania:
- Wzmocnienia na łokciach, ramionach i mankietach, gdzie tkanina najszybciej się przeciera.
- Kilka kieszeni zapinanych na zamek, w tym kieszeń na piersi na telefon lub identyfikator.
- Regulowane mankiety i ściągacz w dole kurtki, które ograniczają przewiewanie.
- Odpinany kaptur lub kołnierz w formie stójki, wygodny przy pracy w kasku.
- Przedłużony tył, który chroni lędźwie przy schylaniu się.
- Miejsce na haft lub nadruk z logo firmy, co ułatwia identyfikację pracowników.
Osobną grupę stanowi softshell BHP w wersji ostrzegawczej, wykonany z fluorescencyjnej tkaniny z taśmami odblaskowymi i zgodny z normą EN ISO 20471. Taka odzież przydaje się drogowcom, pracownikom magazynów zewnętrznych czy służbom technicznym, które pracują przy ruchu pojazdów. Dostępne są też różne kroje, a softshell męski roboczy ma zwykle szersze ramiona i luźniejszy krój niż modele damskie, które lepiej układają się na kobiecej sylwetce.
Kiedy softshell ma swoje granice
Uniwersalność tej odzieży sprawia, że łatwo przecenić jej możliwości. Są jednak sytuacje, w których inny rodzaj kurtki sprawdzi się lepiej. Przy wielogodzinnej pracy w ulewnym deszczu softshell z czasem przemaka, zwłaszcza na ramionach i w miejscach przeszyć. Na siarczystym mrozie jego cienka warstwa mikropolaru nie zapewni wystarczającego ciepła, jeśli nie ma pod nią dodatkowych warstw.
Materiały syntetyczne, z których wykonuje się softshell, topią się pod wpływem iskier i wysokiej temperatury, dlatego taka kurtka nie nadaje się do spawania, szlifowania metalu ani pracy przy otwartym ogniu. W tych zawodach stosuje się odzież trudnopalną, zgodną z odrębnymi normami. Podobnie w strefach zagrożonych wybuchem potrzebna jest odzież o właściwościach antyelektrostatycznych, a zwykły softshell tych wymagań nie spełnia.
Pielęgnacja, która przedłuża życie membrany
Kurtka softshell robocza zachowuje swoje właściwości dłużej, jeśli jest prana zgodnie z zaleceniami. Zwykle wystarcza delikatne pranie w niskiej temperaturze, z użyciem łagodnego środka w płynie. Płyn do płukania tkanin zatyka pory membrany i pogarsza oddychalność, dlatego lepiej z niego zrezygnować. Po pewnym czasie warstwa zewnętrzna przestaje odpychać wodę, a krople wsiąkają w tkaninę zamiast po niej spływać. To sygnał, że przyda się impregnacja środkiem przeznaczonym do odzieży z membraną. Regularne pranie paradoksalnie wydłuża życie softshellu, bo brud i pot gromadzące się w tkaninie pogarszają działanie membrany.
Odzież na dni pomiędzy porami roku
Softshell to rozwiązanie, które dobrze odpowiada na potrzeby osób pracujących w zmiennych warunkach, gdy jest zbyt chłodno na bluzę, a zbyt ciepło na kurtkę zimową. Jego budowa warstwowa, odporność na wiatr i elastyczność sprawiają, że w wielu zawodach stał się podstawowym elementem odzieży wierzchniej. Zanim zdecydujesz się na konkretny model, warto zastanowić się, w jakiej temperaturze najczęściej pracujesz, czy potrzebujesz elementów ostrzegawczych i jak często masz do czynienia z ulewnym deszczem, bo te czynniki decydują o tym, czy softshell będzie dla Ciebie trafnym wyborem.
